F | D

Atelier de gravure Moutier / Atelier für Gravuren Moutier

Bild: Romain Crelier

Als gemeinnütziger Verein mit Räumlichkeiten1 in der ehemaligen Pétermann-Fabrik in Moutier, ist das Atelier ein Ort, an dem Künstler und Künstlerinnen aus der ganzen Schweiz sowie Schulen aus dem Bereich Druckgrafik und Gravur willkommen sind. Hier werden verschiedene Drucktechniken praktiziert: Lithografie, Holzschnitt, Linolschnitt, Typografie, Heliogravüre und unterschiedliche Tiefdruckverfahren2. Seit seiner Gründung besteht die zentrale Mission des Ateliers darin, Künstlern und Künstlerinnen aus der Jura-Region das Gravieren zu erschwinglichen Preisen zu ermöglichen3. Von jeder im Atelier produzierten Gravur wird ein Exemplar in eine Sammlung, die im Musée jurassien des Arts aufbewahrt wird, überführt. Bis zum 50-jährigen Jubiläum 2023 wurden über 4000 Werke erfasst.

Anfang 1972 liess das Komitee der Quinzaine culturelle de Moutier verlauten, dass es «die Hoffnung pflegt, ein Atelier für Gravuren zu eröffnen»4. Ab August wurde über Anzeigen nach Material gesucht und zwar unter der Adresse von Max Robert, einem am Aufbau des Centre culturel jurassien (CCJ) beteiligten Drucker. Das Atelier wurde im Winter 1972-1973 gegründet. Sein erster Leiter war Max Kohler5. 1975 wurde CCJ von der Association jurassienne d'animation culturelle (AJAC) ersetzt. Nach deren Auflösung wurde im März 2009 ein Verein unter dem Namen Atelier de gravure Moutier gegründet.

Das Atelier wird seit seiner Gründung finanziell vom Kanton Bern, später vom Conseil du Jura bernois (CJB) sowie ab deren Unabhängigkeit von der Republik und dem Kanton Jura unterstützt. Die Subventionierung durch CJB endet 2026 mit dem Anschluss von Moutier an den Kanton Jura.

Das Atelier erhielt 2004 den Preis der Französischsprachigen Kommission für allgemeine kulturelle Angelegenheiten des Kantons Bern und 2014 den Kulturpreis des Kantons Bern.

Einzelnachweise

  1. Das Atelier nahm im März 1973 (Eröffnung: 1. September 1973) seine Tätigkeit auf, anfangs an der Rue centrale 11 (im Turmhaus des Schweizerischen Bau- und Holzarbeiterverbands). Die Ausstattung bestand aus «einer grossen Lithografie-Presse mit Lithografiesteinen unterschiedlichen Formats, einer kleinen Litho-Offset-Presse mit den zugehörigen Platten, einer grossen Tiefdruckpresse für den Druck von Radierungen, Aquatinta, Kaltnadelradierungen, Weichgrundätzungen, usw. usw., einer kleinen Presse für Holzschnitte und Linolschnitte.» (Journal du Jura, 23 März 1973, S. 31). Ursprünglich für den 23. Juni 1973 geplant, wurde die Eröffnung aufgrund einer Überschwemmung verschoben. Ein Archiv-Dossier zu diesem Ereignis wird unter der Signatur CH MDI AJAC 70 aufbewahrt.

    Nachdem die Räumlichkeiten als zu klein befunden wurden, zog das Atelier 1977 um (Eröffnung: 18. November 1977). Der neue Ort an der Rue industrielle 90 wurde von der Fabrik Tornos kostenlos zur Verfügung gestellt. Als dieses Gebäude abgerissen werden sollte, erfolgte 1981 ein erneuter Umzug an die Rue de l’écluse (Eröffnung: 23. und 24. Januar 1982).

    Zu Beginn der 1990er Jahre wurde der Platz wieder knapp und das Atelier suchte neue Räumlichkeiten. Es richtete sich schliesslich in der ehemaligen Pétermann-Fabrik an der Route de Soleur 25 ein (Eröffnung: 26. Oktober 1991).

  2. Kaltnadelradierung, Radierung, usw.
  3. Im Laufe der Jahrzehnte empfing das Atelier mehrere Hundert Künstler und Künstlerinnen sowohl aus der Jura-Region (z.B. Gérard Bregnard, Jean-François Comment, Rémy Zaugg, Yves Voirol, René Myrha, Christian Henry, Sylvie Aubry, Jean-René Moeschler, Jacques Bélat, Charles-François Duplain, Boris Rebetez) als auch von ausserhalb (z.B. Markus Raetz, Mireille Gros, Daniela Keiser, Wolfgang Laib, Claudio Moser, Studer / van den Berg, Vital Not, Guido Baselgia).
  4. Journal du Jura, 4. Feburar 1972, S. 25.
  5. Drucker und Druckerinnen resp. Graveure und Graveurinnen, die seit der Atelier-Gründung angestellt waren: Max Kohler, Nik Hausmann, Richard Steffen, François Kohler, Arno Hassler, Michèle Dillier, Romain Crelier, Lena Weber, Simon Beuret, Jéromine Schaller.

Autor*in der ersten Version: Luc Vallat, 10/03/2025

Übersetzung: Sophia Polek, 12/01/2026

Archivbestände

CH MDI, Association jurassienne d'animation culturelle (AJAC), 37, 38, 70, 94 ; D-07976 ; D-17834.

Bibliografie

Fachliteratur

  • Emma Chatelain, « Association jurassienne d’animation culturelle (AJAC) », Dictionnaire du Jura (DIJU), 19 octobre 2011 / 2 septembre 2011 (17 octobre 2024).
  • Valentine Reymond, & Delphine Marbach (éds.), Atelier de gravure Moutier, Moutier, Musée jurassien des Arts / Atelier de gravure, 2013.

Zeitungen

  • Journal du Jura, 4. Februar 1972, S. 25 ; 15. August 1972, S. 9 ; 16. August 1972, S. 15 ; 18. August 1972, S. 28 ; 9. Oktober 1972, S. 19 ; 8. November 1972, S. 17 ; 20. November 1972, S. 15 ; 11. Januar 1973, S. 17 ; 13. Januar 1973, S. 25 ; 23. März 1973, S. 31 ; 26. März 1973, S. 19 ; 9. April 1973, S. 15 ; 11. Mai 1973, S. 27 ; 21. Mai 1973, S. 16 ; 13. Juni 1973, S. 13 ; 21. Juni 1973, S. 20 ; 23. Juni 1973, S. 21 ; 25. Juni 1973, S. 11, S. 13 ; 26. Juni 1973, S. 15 ; 29 Juni 1973, S. 33 ; 22. August 1973, S. 15 ; 29. August 1973, S. 11 ; 3. September 1973, S. 1, S. 16 ; 4. September 1973, S. 12 ; 21. Februar 1974, S. 17 ; 25. Februar 1974, S. 13 ; 8. März 1974, S. 23 ; 6. Januar 1975, S. 9 ; 7. Januar 1975, S. 8 ; 21. Februar 1975, S. 13 ; 5. Apris 1975, S. 15 ; 27. Mai 1975, S. 14 ; 10. Juni 1975, S. 14 ; 1. Oktober 1975, S. 13 ; 8. Oktober 1975, S. 14 ; 14. Oktober 1975, S. 11 ; 1. November 1975, S. 16 ; 7. November 1975, S. 18 ; 27. November 1975, S. 17 ; 29. November 1975, S. 17 ; 18. November 1976, S. 17 ; 31. März 1977, S. 15 ; 21. Juni 1977, S. 17 ; 22. Juni 1977, S. 14 ; 20. Juli 1977, S. 8 ; 11. August 1977, S. 12 ; 5. November 1977, S. 13 ; 18. November 1977, S. 13 ; 19. November 1977, S. 13 ; 23. November 1977, S. 11 ; 1. April 1978, S. 14 ; 24. Juni 1978, S. 18, S. 20 ; 29. Juni 1978, S. 1 ; 7. Juli 1978, S. 2, S. 15 ; 17. Juli 1978, S. 9 ; 10. Oktober 1978, S. 12 ; 5. April 1979, S. 25 ; 26. April 1979, S. 3 ; 28. April 1979, S. 4 ; 4. Mai 1979, S. 3 ; 19. Mai 1979, S. 4 ; 20. Juni 1979, S. 43 ; 30. Juni 1979, S. 18 ; 30. Oktober 1979, S. 20 ; 17. Dezember 1979, S. 14 ; 12. Juni 1980, S. 22 ; 2. Juli 1980, S. 18 ; 19. Januar 1981, S. 14 ; 1. Juli 1981, S. 11, S. 13 ; 3. Juli 1981, S. 15 ; 10. Juli 1981, S. 18 ; 21. Januar 1982, S. 16 ; 20. Februar 1982, S. 1 ; 18. Mai 1982, S. 18 ; 23. Juni 1982, S. 13 ; 1. Juli 1982, S. 19 ; 7. Juli 1982, S. 14, S. 14 ; 2. September 1982, S. 28 ; 8. September 1982, S. 13 ; 17. Januar 1983, S. 16 ; 25. April 1983, S. 19 ; 13. Mai 1983, S. 16 ; 6. Juni 1983, S. 16 ; 15. Juni 1983, S. 5 ; 18. Juni 1983, S. 16 ; 30. Juni 1983, S. 5 ; 7. Juli 1983, S. 19 ; 5. Oktober 1983, S. 13 ; 26. Januar 1984, S. 24 ; 2. Februar 1984, S. 22 ; 24. Februar 1984, S. 16 ; 25. Februar 1984, S. 14 ; 1. März 1984, S. 20 ; 25. Mai 1984, S. 18 ; 29. Juni 1984, S. 20 ; 20. Juli 1984, S. 13 ; 18. September 1984, S. 13 ; 19. September 1984, S. 18 ; 20. November 1984, S. 14 ; 21. November 1984, S. 14 ; 13. März 1985, S. 20 ; 28. März 1984, S. 4 ; 30. März 1984, S. 22 ; 7. April 1984, S. 20 ; 28. Februar 1985, S. 7 ; 13. März 1985, S. 20 ; 28. Juni 1985, S. 17 ; 20. September 1985, S. 15 ; 24. September 1985, S. 19 ; 18. Oktober 1985, S. 3 ; 25. Oktober 1985, S. 4 ; 14. Februar 1986, S. 17 ; 3. Juni 1986, S. 4 ; 10. Juli 1986, S. 9 ; 7. Oktober 1986, S. 3 ; 6. Februar 1987, S. 2 ; 14. April 1987, S. 11 ; 30. April 1987, S. 6, S. 37 ; 6. Mai 1987, S. 13 ; 11. Juni 1987, S. 8 ; 12. Juni 1987, S. 5 ; 25 Juni 1987, S. 14 ; 14. März 1988, S. 7 ; 1. Juni 1988, S. 6 ; 8. Oktober 1988, S. 8 ; 24. Februar 1989, S. 9 ; 18. März 1989, S. 4 ; 3. Oktober 1989, S. 4 ; 7. Oktober 1989, S. 5 ; 14. Oktober 1989, S. 3 ; 1. Mai 1990, S. 9 ; 13. Juli 1990, S. 5 ; 3. September 1990, S. 2 ; 17. November 1990, S. 5 ; 22. Dezember 1990, S. 4 ; 25. April 1991, S. 7 ; 29. Juni 1991, S. 10 ; 16. Juli 1991, S. 5 ; 24. Oktober 1991, S. 5 ; 28. Oktober 1991, S. 5 ; 28. November 1991, S. 7 ; 2. Dezember 1991, S. 4 ; 24. Februar 1992, S. 11 ; 3. Juli 1992, S. 9 ; 13. Oktober 1992, S. 2 ; 20. Juli 1993, S. 6 ; 24. September 1993, S. 6 ; 16. November 1993, S. 7 ; 19. November 1993, S. 22 ; 22. November 1993, S. 5 ; 18. Mai 1994, S. 13 ; 28. Juli 1995, S. 7.
  • FAN - L'express, 9. Oktober 1972, S. 13 ; 18 . November 1972, S. 11 ; 22. August 1973, S. 2 ; 3. September 1973, S. 9 ; 22. Februar 1974, S. 11 ; 9. Oktober 1975, S. 8 ; 29. Juni 1977, S. 8 ; 19. November 1977, S. 11 ; 6. Dezember 1977, S. 9 ; 19. Januar 1981, S. 8 ; 3. Juli 1981, S. 13 ; 23. Januar 1982, S. 13 ; 10. Juli 1982, S. 13 ; 27. Februar 1984, S. 9 ; 2. April 1984, S. 10 ; 7. Juli 1984, S. 15 ; 30. Oktober 1984, S. 9 ; 20. November 1984, S. 16 ; 7. März 2001, S. 38 ; 8. März 2001, S. 38 ; 12. März 2001, S. 30 ; 14. März 2001, S. 34 ; 15. März 2001, S. 38 ; 16. März 2001, S. 38 ; 16. März 2001, S. 40 ; 17. März 2001, S. 38 ; 22. Juli 2003, S. 14.
  • La liberté, 9. Oktober 1972, S. 5 ; 21. Februar 1974, S. 5 ; 11. Oktober 2008, S. 38.
  • Le Franc-Montagnard, 10. Oktober 1972, S. 1 ; 29. März 1973, S. 2 ; 18. Mai 1973, S. 6 ; 22. Juni 1973, S. 3 ; 21. August 1973, S. 1 ; 18. Juli 1975, S. 3 ; 7. Oktober 1975, S. 2 ; 9. Oktober 1975, S. 1 ; 25. März 1977, S. 2 ; 31. März 1977, S. 2 ; 1. Juli 1977, S. 1, S. 5 ; 11. November 1977, S. 3 ; 22. November 1977, S. 2 ; 26. Juli 1978, S. 2 ; 3. April 1979, S. 3 ; 3. Juli 1979, S. 4 ; 26. Oktober 1979, S. 2 ; 27. Juni 1980, S. 3 ; 3. Juli 1980, S. 2 ; 3. April 1981, S. 6 ; 26. Juni 1981, S. 4 ; 18. Mai 1982, S. 1 ; 25. Juni 1982, S. 7 ; 1. Juli 1982, S. 1 ; 8. Juli 1982, S. 1 ; 3. Juni 1983, S. 1 ; 25. Mai 1984, S. 7 ; 6. März 1984, S. 1 ; 12. März 1985, S. 1 ; 15. März 1985, S. 1 ; 17. April 1986, S. 3 ; 10. Juli 1986, S. 9 ; 3. Juni 1988, S. 2 ; 7. Oktober 1988, S. 2 ; 28. August 1990, S. 1 ; 26. März 1991, S. 3 ; 15. Mai 1991, S. 9 ; 16. Juli 1993, S. 3 ; 1. Februar 1996, S. 2 ; 2. Februar 1996, S. 3 ; 6. Februar 1996, S. 3 ; 8. Februar 1996, S. 2 ; 29. Februar 1996, S. 4 ; 15. April 1997, S. 3 ; 4. September 1998, S. 1 ; 22. Dezember 1998, S. 3 ; 5. April 2001, S. 2 ; 20. Dezember 2005, S. 7 ; 20. März 2007, S. 4.
  • L'impartial, 10, Oktober 1972, S. 22 ; 22. Juni 1973, S. 31 ; 26. Juni 1973, S. 9 ; 4. August 1973, S. 7 ; 30. August 1973, S. 2 ; 4. September 1973, S. 11, S. 11 ; 18. September 1973, S. 2 ; 21. Februar 1974, S. 9 ; 5. März 1974, S. 11 ; 12. September 1974, S. 2 ; 3. Juni 1975, S. 2 ; 22. Juli 1975, S. 2 ; 14. Oktober 1975, S. 2 ; 31. Oktober 1975, S. 2 ; 29. Juni 1976, S. 23 ; 15. Juli 1977, S. 2 ; 21. Juli 1977, S. 9 ; 19. November 1977, S. 23 ; 22. November 1977, S. 22 ; 5. Dezember 1977, S. 9 ; 28. Oktober 1978, S. 13 ; 4. April 1979, S. 13 ; 30. Oktober 1979, S. 9 ; 21. Dezember 1979, S. 26 ; 2. Juli 1980, S. 12 ; 22. Januar 1981, S. 27 ; 30. Juni 1981, S. 22 ; 5. Dezember 1981, S. 23 ; 17. Mai 1982, S. 25 ; 17. Januar 1983, S. 21 ; 13. Mai 1983, S. 27 ; 4. Juni 1983, S. 23 ; 7. Oktober 1983, S. 21 ; 24. Februar 1984, S. 27 ; 28. Juni 1984, S. 31 ; 7. Juli 1984, S. 19 ; 19. November 1984, S. 23 ; 11. März 1985, S. 25 ; 2. Juni 1986, S. 24 ; 22. Januar 1987, S. 33, S. 34, S. 36 ; 18. April 1987, S. 18 ; 27. April 1987, S. 25 ; 8. Oktober 1988, S. 6 ; 4. April 1989, S. 31 ; 22. April 1989, S. 28 ; 24. April 1989, S. 24 ; 7. März 1990, S. 29 ; 2. Mai 1990, S. 27 ; 18. Juli 1990, S. 21 ; 23. März 1991, S. 28 ; 13. Mai 1991, S. 28 ; 14. Juni 1991, S. 52 ; 10. Februar 1992, S. 27 ; 15. Juni 1992, S. 24 ; 15. Juli 1993, S. 21 ; 5. Oktober 1993, S. 23 ; 4. Juni 1994, S. 26 ; 1. Oktober 1994, S. 26 ; 28. Februar 1995, S. 31 ; 3. Februar 1996, S. 26 ; 5. Februar 1996, S. 27 ; 16. Februar 1996, S. 29 ; 23. April 1996, S. 26 ; 16. August 1996, S. 25 ; 24. Januar 1997, S. 11 ; 12. April 1997, S. 11 ; 11. Mai 1999, S. 10 ; 30. Januar 2001, S. 9 ; 7. März 2001, S. 38 ; 8. März 2001, S. 34 ; 9. März 2001, S. 42 ; 10. März 2001, S. 46 ; 12. März 2001, S. 30 ; 13. März 2001, S. 30 ; 14. März 2001, S. 34 ; 15. März 2001, S. 42 ; 16. März 2001, S. 38 ; 17. März 2001, S. 38 ; 3. April 2001, S. 12 ; 1. Februar 2003, S. 12 ; 22. Juli 2003, S. 12 ; 25. Mai 2004, S. 15 ; 12. August 2014, S. 7 ; 4. Dezember 2014, S. 10.
  • Construire, 1. November 1972, S. 9 ; 26. September 1973, S. 9 ; 9. Juli 1975, S. 9 ; 7. Januar 1976, S. 9, S. 9 ; 21. Januar 1976, S. 9 ; 13. Juli 1977, S. 14 ; 4. Mai 1983, S. 12 ; 17. Oktober 1984, S. 11 ; 30. Oktober 1985, S. 15.
  • Der Bund, 5. September 1973, S. 13 ; 28. April 1979, S. 49 ; 1. Mai 1979, S. 29 ; 3. Mai 1979, S. 44 ; 5. Mai 1979, S. 48 ; 8. Mai 1979, S. 46 ; 10. Mai 1979, S. 49 ; 12. Mai 1979, S. 49 ; 15. Mai 1979, S. 41 ; 21. April 1984, S. 32 ; 5. Mai 1984, S. 44.
  • Berner Tagwacht, 28. April 1979, S. 10 ; 24. Februar 1984, S. 14 ; 9. März 1984, S. 11 ; 1. April 1984, S. 7 ; 2. April 1984, S. 7.
  • L'Ajoie, 23. Januar 2020, S. 14.
  • Neue Zürcher Zeitung, 21. April 1983, S. 38.
  • Le nouvelliste, 21. Mai 1983, S. 32 ; 5. April 1984, S. 2 ; 9. Juli 1986, S. 2.
  • Der Bund, 25. Februar 1984, S. 41 ; 2. März 1984, S. 37 ; 9. März 1984, S. 41 ; 10. März 1984, S. 42 ; 16. März 1984, S. 44 ; 23. März 1984, S. 48 ; 24. März 1984, S. 45 ; 30. März 1984, S. 48 ; 6. April 1984, S. 44 ; 7. April 1984, S. 45 ; 13. April 1984, S. 40 ; 19. April 1984, S. 37 ; 21. April 1984, S. 32 ; 4. Mai 1984, S. 43 ; 5. Mai 1984, S. 44.
  • Bieler Tagblatt, 1. März 1984, S. 13 ; 7. Oktober 1989, S. 16 ; 20. September 1995, S. 17.
  • Engadiner Post, 14. September 1989, S. 9.

Websites

Andere

  • Informationen übermittelt von Simon Beuret (9. Januar 2025).

Bildnachweis

Atelier de gravure Moutier, 23. Juni 2022.

Zitiervorschlag

Luc Vallat, «Atelier de gravure Moutier / Atelier für Gravuren Moutier», Lexikon des Jura / Dictionnaire du Jura (DIJU), übersetzt aus dem Französischen von Sophia Polek, https://diju.ch/d/notices/detail/1003992-atelier-de-gravure-moutier-atelier-fur-gravuren-moutier, Stand: 17/01/2026.

Bild: Romain Crelier
Notice en français

Kategorie

Kultur
Kultur

Wir verwenden Cookies, um Ihre Erfahrung auf unserer Website zu verbessern. Wenn Sie weiter surfen, erklären Sie sich mit unserer Verwendung von Cookies einverstanden.